Poëtisch

 

Dit blog is misschien ietsje anders dan je gewend bent van me. Nou ja, gewend. Zo vaak schrijf ik nu ook weer niet.

Ik lees soms, regelmatig eigenlijk, gedichten. Jawel. Bijvoorbeeld van Remco Campert. Een van mijn favoriete dichters. Lees, of beter nog, luister eens naar het gedicht 'Lamento'. Zoveel mooier uit de mond van de meester zelf. Echt even doen:

Remco Campert - Lamento

De gedichten van Remco Campert, zoals zoveel gedichten, hebben iets gemeen met fotografie: Ze roepen herinneringen op en staan ​​stil bij de kleinste details. Ze plukken dat ene kleine, schijnbaar triviale moment of detail uit het leven, iets dat we anders hadden gemist. En het is alsof de dichter het ons voorhoudt als een momentopname en zegt: "Hé, heb je dit gezien?" Meestal knikken we scrollen verder op onze telefoon of gaan druk verder met wat we ook aan het doen waren. Maar hij laat ons nog een keer, heel bewust stilstaan en zegt: "Nee, heb je dit echt gezien? Gevoeld? Meegemaakt?

Net als de beste foto's, smeken veel gedichten om de dingen niet als vanzelfsprekend te beschouwen. Opmerken. Observeren. Om stil te staan ​​bij dingen die anders onbelangrijk zouden lijken. In Lamento schetst Campert een moment dat vergelijkbaar is met een foto van een fotograaf die stopt en zegt: "Ooh, kijk eens naar dat licht! Sta eens stil bij dit moment in je leven! Houd dit gevoel vast, herinner je het later! Wees je bewust van wat je denkt en ziet!" Alleen een fotograaf zou dat zeggen, zou opmerken hoe licht verloopt, verstrijkt of alles met goud beschildert. Alleen een fotograaf kan dat moment beschrijven en vastleggen - of een dichter.

Dat is hoe ik mijn foto's graag maak, maar het is ook hoe ik ze graag léés, en dat is het punt van dit blog. Ik vraag me af wat we zijn kwijtgeraakt, omdat we het plezier van het aandachtig kijken naar een foto hebben veranderd in een kortstondige blik (op zijn best) terwijl we door scrollen op Instagram door de eindeloze feeds. Honderd foto's in een minuut. En je zit al gauw een uurtje op Instagram (let op: dat zijn pakweg 6000 beelden). We  zijn minder geneigd om te stoppen en te genieten van de gewone, maar mooie dingen. Wat jammer is, omdat er heel veel magie zit in ‘het roerloze middaglicht’ in de ’levende lucht’ van Campert in Lamento. Het is magie, maar niet van het soort Hans Klok of Hans Kazàn. Het is geen spektakel. Het is subtieler dan dat. Het is stil. Langzaam.

 

Poëzie is niet iets waar je van geniet als je haast hebt. Het smeekt om langzaam te worden gelezen (en opnieuw te lezen). Het smeekt om hardop voorgelezen te worden (heb je het YouTube filmpje bekeken én beluisterd?), zodat je de vorm en het ritme van de woorden kunt voelen. Je  hoeft een gedicht  niet per se te begrijpen, maar ervaar het gewoon. Puur voor het plezier ervan. Hetzelfde kan gelden voor goede foto's. Ze zijn niet bedoeld om snel langs te scrollen, maar om langdurig naar te kijken (en keer op keer opnieuw te bekijken), het liefst tastbaar op papier. Je hoeft ze niet per se te begrijpen. Ze hoeven geen overduidelijke, schreeuwende boodschap uit te dragen. Je moet ze ervaren. Puur voor het plezier ervan en je fantasie de vrije loop te laten.

De twee meest recente fotoboeken die ik heb gekocht zijn 'Shoot for the Moon' van Tim Walker en 'Three' van Jean-Baptiste Mondino. Beide zijn wat ik zou omschrijven als poëtisch, gevuld met beelden die, althans in mijn ogen, geen 'punt' hebben. Geen informatie om door te geven, geen groot verhaal om te vertellen.  Ze nodigen je uit om te vertragen en gewoon van de beelden te genieten, om de vorm, compositie, de kleur, de fantasie. Beelden die je bij wijze van spreken laten herinneren aan ‘dat je dacht dat je altijd maar..,  dat je altijd zou leven in levende stilte.., de zomer, de middag, de roerloze middag.., de levende lucht en het rimpelende water…' om met de woorden van Campert te spreken. Of aan iets anders waarin je plezier en verwondering vind. De foto's van Saul Leiter doen dit voor mij. Ernst Haas ook. Sally Mann en Joyce Tenneson. Elliott Erwitt, Willy Ronis. J.W. Turner ook. En hoewel die laatste een schilder was en geen fotograaf, denk ik dat dat er nauwelijks toe doet; de poëzie is hoe dan ook hetzelfde.

Dat is alles voor nu. Kortweg: Fotografie is op het eerste gezicht een heel technisch beroep. Maar vergeet niet om te genieten van beelden. Puur om wat ze zijn, wat ze bij je oproepen aan gevoel, aan herinneringen. Scroll niet te snel door, op zoek naar de volgende kick. Op zoek naar het volgende wow!-moment. Neem je tijd, kijk en lees langzaam.

Geïnspireerd door een Blog van David duChemin


STUDIO:

Lage Ham 161a

5201 AB Dongen

 CORRESPONDENTIEADRES:

Ringdijk 12

2981 EW Ridderkerk

06.20207162

 

  • (+31) 06 20 20 71 62
  • Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Tell your friends!